MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 102 | ATLANTIDA, potopljena ili izmišljena?
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 102
Planeta Br 102
Godina XVIII
Oktobar-Novembar-Decembar 2021.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 105
Maj. 2022g
Br. 103
Jan. 2022g
Br. 104
Mart 2022g
Br. 101
Jul 2021g
Br. 102
Okt. 2021g
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 100
April 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Nov. 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

EGZOTIČNI NARODI

 

O.K.

Zajednica Sara u Čadu

Poklonici Sunca

 

Čad je država u centralnom delu severne Afrike. Ima oko šesnaest miliona stanovnika. Ovu zemlju odlikuje velika etnička raznolikost, više od 200 etničkih i jezičkih zajednica žive u njoj. Najbrojniji narod su Sare koji čine skoro 30 posto ukupnog stanovništva Čada. Nastanjeni su uz reke Čari i Logone, u četiri regiona na jugu države. Manje brojne zajednice Sara postoje na severu Centralnoafričke Republike, a njmanje su zastupljeni u Južnom Sudanu.

EGZOTIČNI NARODI

Pretpostavlja se da su Sare došle u Čad u 16. veku. Od početka su bili u neprijateljskim odnosima sa Arapima i narodom Fulani, koji su ih napadali kako bi ih zarobljavali i prodavali robovlasnicima. Da bi se zaštitili od ovih napada, krenuli su ka jugu. Sve do 19. stoleća sukob sa susednim etničkim zajednicama nije prestajao. Početkom 20. veka formirana je Francuska Ekvatorijalna Afrika kao kolonijalna država u čiji su sastav ušli Čad i Centralnoafrička Republika. To je imalo jak uticaj na način života ovog naroda.

EGZOTIČNI NARODI

Neobične maske i nošenje džakova.pg


Pošto žive na vrlo plodnom području, oduvek su u fokusu kolonijalnih vlasti, što je donelo prisilan rad,  prelazak na ekonomiju koja se zasniva na gotovini i obavezu da se služi u francuskoj vojsci. To je znatno poboljšalo njihovo obrazovanje. Iako je Čad stekao nezavisnost 1960, jak francuski uticaj prisutan je do današnjih dana. Otuda su Sare neretko nosioci visokih državnih funkcija jer stanovništvo drugih delova Čada uglavnom nije imalo prilike da stekne taj nivo obrazovanja.
Ukupno ima 12 plemena, odnosno klanova. Klanovi se zasnivaju na zajedničkom muškom pretku. Vremenom je od svih plemena formirana jedinstvena nacija, uprkos jezičkih i drugih posebnosti. Otuda pripadnike ovog naroda karakteriše opšti identitet kao Sare ali i snažan osećaj pripadnosti lokalnom klanu.
Postoje mišljenja da Sare potiču od drevne Sao kulture koja je cvetala oko dva milenijuma, na području koje oni danas naseljevaju - ali za to nema dovoljno dokaza.Veruje se da naziv naroda znači: sinovi staroegipatskog paganskog božanstva Ra. Većina ih je ostala verna svojoj narodnoj, animističkoj religiji, u čijem je centru Sunce.
Za određenu vrstu vračeva smatra se da specifičnim ritualima utiču na natprirodne pojave. Nuba je božanstvo za koje veruju da je stvorilo svet. Duhovi Besiđi prožimaju živa bića, posebno drveće. Različite su snage i smatra se da ljudima i njihovim zajednicama mogu da donesu nesreću. Pokojnici, po ovoj animističkoj veri, u stanju su da napadnu ljude! Postoje četiri vrste vračeva, odnosno animističkih sveštenika. Oni koji rukovode  obredom inicijacije se zovu Mogi - ostali su zaduženi za praznik posvećen žetvi, za prizivanje kiše i vlast nad opasnim duhovima. Neguju obred  inicijacije, dostupan samo muškarcima kada prerastu dečačko doba. Muškarci mogu da steknu znanja o plemenskim pravilima ponašanja, što ženama nije dostupno. Manji deo Sara prešao je u hrišćanstvo i islam.
Postoji jedan neobičan običaj iz prošlosti, danas prilično redak. U strahu da ne padnu u ropstvo, žene su namerno stavljale okrugle ploče u usta. Na taj način su izdužavale svoja usne, što ih je činilo manje privlačnim robovlasnicima. Određena vrsta solidarnosti pokrenula je i običaj da muškarci unakaze svoja lica tako što ih izbrazdaju ožiljcima.

EGZOTIČNI NARODI

Dečaci iz plemena

Bongo-bagrimski jezici su ogranak centralnosudanske familije. Ima ih preko 40. Vrlo su malo proučeni, što stvara probleme prilikom klasifikacije raznih jezika kojim govore Sare, a deo su istog ogranka. S jedne strane je utvrđeno postojanje 14 ovih jezika, podeljenih prema teritoriji na kojoj se njima govori, odnosno stranama sveta. Najviše govornika ima tonalni jezik Ngamba. Za međusobno sporazumevanje se koristi Sar. Ima mišljenja da su to dijalekti jednog jezika.
Sare žive u selima sa okruglim kolibama, najčešće u blizini potoka i kraj puteva. Bave se gajenjem žitarica, drže živinu, manje koze, ponekad i konje. Vodeći su proizvođači pamuka u Čadu. Žene vode računa o domaćinstvu i rade na polju. Vremenom postaju vlasnice sopstvenih useva. Od muškarca se očekuje da obezbedi porodici sredstva za život. Kada je reč o zemlji i radnim obavezama, vladaju prilično ravnopravni odnosi.

EGZOTIČNI NARODI

Muškarac iz plemena Sara sa brazdama na licu

U prošlosti je bilo poliginije, tj. mnogoženstva. Smatra se da supružnik treba da napravi kuću pokraj očevog imanja. Ovakva proširena zajednica se u novije vreme sve više napušta.
Rođački odnosi i veze imaju veliku ulogu. Mišljenje rođaka se uzima u obzir i za postupanje u braku a očekuje se i da ljudi u dalekom srodstvu pomažu jedni drugima. Tokom istorije bili su zajednica bez plemenskih starešina, što se promenilo pod naletom spoljnih neprijatelja.
Lečenje se obavalja proricanjem, odnosno gatanjem jer se smatra da bolesti izazivaju natprirodne pojave i bića.

EGZOTIČNI NARODI

Savremeni vojnik Čada iz naroda Sara

 

O.K.


 

 

 

 

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» UZ 100 BR. „PLANETE”

» 10 GODINA PLANETE

free counters

Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 105
Planeta Br 105
Godina XIX
Maj-Jun 2022.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2022 PLANETA