MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 116 | NEBO NAŠE NAUKE - Biografski leksikon
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 116
Planeta Br 116
Godina XXI
Mart - April 2024.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 117
Maj 2024g
Br. 118
Jul 2024g
Br. 115
Jan. 2024g
Br. 116
Mart 2024g
Br. 113
Sept. 2023g
Br. 114
Nov. 2023g
Br. 111
Maj 2023g
Br. 112
Jul 2023g
Br. 109
Jan. 2023g
Br. 110
Mart 2023g
Br. 107
Sept. 2022g
Br. 108
Nov. 2022g
Br. 105
Maj 2022g
Br. 106
Jul 2022g
Br. 103
Jan. 2022g
Br. 104
Mart 2022g
Br. 101
Jul 2021g
Br. 102
Okt. 2021g
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 100
April 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Nov. 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

IŠČEZLE VRSTE

 

Oliver Klajn

Berberski lav

Istrebljeni gorostas sa severa Afrike

 


IŠČEZLE VRSTE

Ilustracija iz devetnaestog veka

Na širokom prostranstvu između Maroka i Egipta živeo je, tokom više milenijuma, berberski lav. Među zoolozima je bilo dosta neslaganja oko toga gde spadaju ova istrebljena bića iz taksonomske porodice mačaka pa su, tokom poslednje dve decenije, obavljena istraživanja njihove  genetike. Došlo se do zaključka da su, i pored razlika u strukturi i obliku mitohondrijskog DNK, berberski lavovi  vrlo slični onima u drugim krajevima Afrike pa i i azijskom lavu koji danas živi samo u Indiji. Sve ove lavlje populacije  svrstane su u podvrstu Panthera leo leo.

 

 

U blizini grada Esauira, na zapadu Maroka, nalazi se pećina Bizmune. U njoj su pronađeni fosilni  ostaci ove vrste stari preko sto hiljada godina.
Postoje  izvori o lovu na lavove u starom Egiptu, a sačuvane su i statue pojedinih egipatskih božanstava koja su imala lavlju glavu. Početkom ovog milenijuma, otkrivena je lavlja mumija u Sahari. Zna se da su ovi lavovi živeli u Atlaskim planinama čije stanovništvo mahom čine Berberi, što je ostavilo traga u popularnoj kulturi. Recimo, fudbalska reprezentacija Maroka ima nadimak „atlaski lavovi“, što je inače drugi naziv za ovu krupnu životinju. Takođe, igrače nazivaju „severnoafrički“ i „egipatski lavovi“.
Živeli si na prostoru do Oreskih planina u Tunisu, u šumama, planinama i ravnicama, pa čak i u polusuvim oblastima kraj Sahare. Odgovarala im je umerena klima mada su bili u stanju da podnesu i hladne zime, u čemu su im pomagale duge i guste dlake grive koja je dosezale do stomaka i nogu. Za razliku od  lavova južno od Sahare, nisu živeli u čoporima već su bili skloni samačkom životu i povremenim zajednicama mužjaka, ženke i mladunčeta.
Dužina tela mužjaka, od glave do repa, dostizala je 2,8 m, a ženke do 2,5 m. Postoje svedočanstva da je najteža jedinka bila teška preko 270 kg! Lavovi su imali moćna mišićava tela i smatra se da spadaju među najkrupnije lavove svih vremena. Brojnost ove podvrste u zemljama Magreba počela je da opada u 19. veku kada je osmanska vlast, na severu Afrike, uvela praksu davanja novčane nagrade za lov na ove životinje. Slično je postupila i francuska kolonijalna uprava u današnjem Alžiru.
U Tunisu su poslednjeg lava ubili lovci 1891. godine a poslednji sačuvani snimak potiče iz 1925. godine. Posle toga je ostalo zapisano da je, 1942. godine, u Atlaskim planinama, na području Maroka, ustreljena ženka ove životinje. Po svemu sudeći, sve do početka šezdesetih godina prošlog veka, u planinskim delovima Magreba, živeo je manji broj jedinki. U Maroku su opstali do sredine te decenije.
Nekada je postojao običaj, još od srednjeg veka, da se bar jedan lav drži u raznim menažerijama, kasnije i u zoološkim vrtovima. Tako se danas mogu naći jedinke sa genima ovih životinja u zoološkim vrtovima širom sveta. Zna se i da je kraljevska porodica u Maroku posedovala veći broj lavova, a pretpostavlja se da je, posle njih, ostalo više onih koji su do današnjih dana preživeli - kao 16 sisara u zoološkom vrtu u prestonici Etiopije, Adis Abebi. Veruje se da bi to, kada se obave detaljnija istraživanja, moglo da dovede do ponovnog uvođenja podvrste u prirodno stanište. Mada, tu je najverovatnije reč o hibridnim životinjama koje su se mešale sa srodnicima iz južnijih krajeva Crnog kontinenta.
U glavnom gradu Maroka, Rabatu postoji zoološki vrt čiji poslenici tvrde da imaju 35 čistokrvnih berberskih lavova. Za to, zasad, ne postoje jasni dokazi. Sačuvane kosti i preparirani primerci su najčešće stari bar 140 godina.
Nestanak lavova se poklopio sa ratnim zbivanjima u Alžiru, koji su trajali između 1954. i 1962. godine. Tokom tog rata, uništeno je dosta šuma a time i životni prostor za ova stvorenja što je, pored lova koji je obavljan zbog vrednosti njihove kože, glavni uzrok njihovog nestanka iz ovog dela severne Afrike.
Omiljena poslastica bili su im divlji veprovi. Takođe, lovili su krupne jelene, razne vrste antilopa i gazela. Napadali su i stoku, a neretko kamile i mazge koje su koristili putnici i lokalno stanovništvo.

 

 

Oliver Klajn

 

 

 

 


Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» UZ 100 BR. „PLANETE”

» 20 GODINA PLANETE

free counters

Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 118
Planeta Br 118
Godina XXI
Jul - Avgust 2024.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2024 PLANETA